آیا معامله صوری ماشین را اثبات کنم؟ بررسی حقوقی توقیف خودرو برای مهریه
مقدمه:
یکی از چالشهای رایج در پروندههای مطالبه مهریه، تلاش زوج برای انتقال اموال خود به منظور جلوگیری از توقیف آنها توسط زوجه است. معامله صوری، به عنوان یکی از این روشها، زمانی رخ میدهد که طرفین معامله قصد واقعی بر انجام آن نداشته و صرفاً به ظاهر، مالکیت مالی را منتقل میکنند. در این مقاله، با بررسی یک مورد خاص، به این سوال پاسخ میدهیم که آیا میتوان معامله صوری خودرو را اثبات و نسبت به توقیف آن اقدام کرد؟
شرح ماوقع:
مطابق اطلاعات ارائه شده، در سال ۱۳۹۸، زوج یک دستگاه خودرو را به نام برادر خود منتقل میکند. در همان سال، مراحل تعویض پلاک و صدور مدارک خودرو به نام برادر انجام میشود و یک قولنامه دستی مبنی بر فروش خودرو با حضور دو شاهد به امضا میرسد. با این حال، پس از گذشت شش سال، در سال ۱۴۰۴، زوجه برای مطالبه مهریه خود اقدام میکند و متوجه میشود که خودرو همچنان در اختیار زوج بوده و او از آن استفاده میکند. همچنین، بیمهنامه خودرو نیز به نام زوج است. حال، زوجه قصد دارد با ارائه شهادت شهود مبنی بر استفاده زوج از خودرو، صوری بودن معامله را اثبات و نسبت به توقیف آن اقدام کند.
ماده ۲۱۸ قانون مدنی و اثبات صوری بودن معامله:
ماده ۲۱۸ قانون مدنی به صراحت بیان میکند: “هرگاه معلوم شود که معامله به قصد فرار از دین واقع شده آن معامله نافذ نیست.” این ماده قانونی، مبنای حقوقی ابطال معاملات صوری به قصد فرار از دین را فراهم میآورد. با این حال، اثبات صوری بودن معامله و قصد فرار از دین بر عهده مدعی (در این مورد، زوجه) است و نیازمند ارائه مدارک و شواهد کافی به دادگاه میباشد.
ارزیابی شواهد موجود در پرونده:
در پرونده مورد بحث، زوجه میتواند برای اثبات صوری بودن معامله به شواهد زیر استناد کند:
- شهادت شهود: شهادت دو یا سه شاهدی که میتوانند در دادگاه شهادت دهند که خودرو همچنان در اختیار زوج بوده و او به طور مستمر از آن استفاده میکند، میتواند قرینه محکمی بر عدم انتقال واقعی مالکیت باشد.
- بیمهنامه به نام زوج: وجود بیمهنامه خودرو به نام زوج، با گذشت شش سال از تاریخ به اصطلاح فروش، میتواند دلیلی بر ادامه مالکیت و استفاده زوج از خودرو باشد.
- عدم تغییر در وضعیت استفاده از خودرو: اینکه پس از گذشت شش سال از تاریخ قولنامه، هیچ تغییری در نحوه استفاده از خودرو ایجاد نشده و همچنان در اختیار زوج بوده است، میتواند نشاندهنده صوری بودن معامله باشد.
- رابطه نزدیک بین زوج و برادر: رابطه خویشاوندی نزدیک بین خریدار (برادر زوج) و فروشنده (زوج) میتواند از جمله قرائنی باشد که دادگاه در بررسی صوری بودن معامله مدنظر قرار دهد.
چالشهای اثبات صوری بودن معامله پس از گذشت زمان:
با وجود شواهد مذکور، اثبات صوری بودن معامله پس از گذشت شش سال میتواند با چالشهایی روبرو باشد. ارائه شهادت شهود پس از گذشت این مدت ممکن است با تردیدهایی از سوی دادگاه مواجه شود. همچنین، ممکن است زوج و برادر او ادعاهایی مبنی بر قرض دادن یا امانت دادن خودرو مطرح کنند که دفاع در برابر آن نیازمند ارائه مدارک و استدلال حقوقی قوی خواهد بود.
نتیجهگیری و امکان توقیف خودرو:
با توجه به ماده ۲۱۸ قانون مدنی و شواهد موجود، اگر زوجه بتواند با ارائه شهادت شهود موثق و سایر مدارک و قرائن، برای دادگاه اثبات کند که معامله انتقال خودرو در سال ۱۳۹۸ به قصد فرار از دین و به صورت صوری انجام شده است، این احتمال وجود دارد که دادگاه معامله را باطل اعلام کرده و امکان توقیف خودرو جهت اجرای مهریه فراهم شود.
توصیه نهایی:
با توجه به پیچیدگیهای حقوقی این موضوع و اهمیت ارائه مستندات و استدلالهای صحیح به دادگاه، به زوجه محترم توصیه میشود برای بررسی دقیقتر پرونده، جمعآوری مدارک و شواهد لازم و ارائه دادخواست قوی، حتماً از مشاوره و وکالت یک وکیل متخصص در امور حقوقی و خانواده بهرهمند گردند. وکیل با تجربه میتواند با بررسی جزئیات پرونده و استناد به رویه قضایی، بهترین راهکار قانونی را برای اثبات صوری بودن معامله و احقاق حق موکل خود ارائه دهد.